Apelujemy do ministra finansów o odrzucenie projektu Ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym

Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców stoi na stanowisku, że projekt UD116 w obecnym kształcie nie spełnia standardów poprawnej legislacji, ponieważ nie został poprzedzony wystarczającą analizą skutków gospodarczych, narusza zasadę proporcjonalności, prowadzi do nierównego traktowania przedsiębiorców, zwiększa niepewność prawa podatkowego, osłabia rozwój mikroprzedsiębiorczości, może prowadzić do tworzenia fikcyjnego zatrudnienia. Apelujemy o odstąpienie od projektowanych rozwiązań i rozpoczęcie rzeczywistego dialogu z organizacjami reprezentującymi przedsiębiorców przed skierowaniem projektu do dalszych prac legislacyjnych – piszemy do ministra finansów w związku z projektem Ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw.

Poniżej pełna treść naszego stanowiska:

Szanowny Panie Ministrze,
Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców z najwyższym zaniepokojeniem odnosi się do projektu Ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (UD116). Projekt zawiera jedne z najbardziej daleko idących zmian w systemie opodatkowania przedsiębiorców od wielu lat. Dotykają one w szczególności mikroprzedsiębiorców, przedsiębiorców rodzinnych oraz osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Jednocześnie projekt nie przedstawia przekonujących dowodów, że proponowane rozwiązania doprowadzą do ograniczenia nadużyć podatkowych. W wielu miejscach prowadzi natomiast do zwiększenia obciążeń wobec uczciwych przedsiębiorców. W ocenie Rady Przedsiębiorców projekt wymaga zasadniczej przebudowy przed skierowaniem do dalszych prac legislacyjnych.

I. Zastrzeżenia dotyczące procesu legislacyjnego
1. Niewystarczający czas konsultacji
Projekt obejmuje kilkaset stron materiałów legislacyjnych, w tym projekt ustawy, uzasadnienie, Ocenę Skutków Regulacji, przepisy zmieniające kilkanaście ustaw. Pomimo ogromnego zakresu zmian termin konsultacji publicznych wyniósł zaledwie około 14 dni kalendarzowych. Tak krótki termin uniemożliwia przeprowadzenie rzeczywistego dialogu społecznego oraz pogłębionej analizy skutków gospodarczych. Rada Przedsiębiorców uważa, że tak istotne zmiany podatkowe powinny podlegać pełnym konsultacjom z reprezentatywnymi organizacjami przedsiębiorców. Niewystarczająca w ocenie naszej organizacji Ocena Skutków Regulacji OSR nie odpowiada na podstawowe pytania:
− ilu przedsiębiorców zostanie objętych nowymi regulacjami,
− jakie branże poniosą największe koszty,
− jaki będzie wpływ na mikroprzedsiębiorców,
− jaki będzie wpływ na przedsiębiorstwa rodzinne,
− ilu przedsiębiorców zrezygnuje z ryczałtu,
− ilu przedsiębiorców zostanie zmuszonych do sztucznego zatrudniania pracowników.
Jednocześnie OSR wskazuje, że projekt nie będzie miał wpływu na rynek pracy. Takie stwierdzenie pozostaje w oczywistej sprzeczności z projektowanymi przepisami, które uzależniają wysokość podatku od zatrudnienia pracownika.

II. Naruszenie konstytucyjnych zasad stanowienia prawa
Projekt budzi poważne wątpliwości w świetle Konstytucji RP:
1. Naruszenie zasady równości (art. 32 Konstytucji)
Projekt różnicuje wysokość podatku wyłącznie ze względu na model prowadzenia działalności. Dwóch przedsiębiorców osiągających identyczny przychód, wykonujących identyczne usługi oraz płacących identyczne składki publiczne będzie opodatkowanych odmiennie tylko dlatego, że jeden zatrudnia pracownika, a drugi wykonuje działalność samodzielnie. Nie istnieje racjonalny związek pomiędzy zatrudnianiem pracownika a wysokością podatku dochodowego.
2. Naruszenie zasady proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji)
Projekt ingeruje w wolność działalności gospodarczej w sposób niewspółmierny do deklarowanego celu. Jeżeli celem jest walka z pozornym samozatrudnieniem, istnieją już instrumenty prawne pozwalające na jego zwalczanie. Podwyższenie podatku wszystkim przedsiębiorcom niespełniającym warunku zatrudnienia oznacza zastosowanie środka zdecydowanie bardziej restrykcyjnego niż jest to konieczne.
3. Naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji)
Przedsiębiorcy podejmowali decyzje gospodarcze w oparciu o obowiązujące przepisy. Projekt zmienia fundamentalne zasady opodatkowania nie dlatego, że przedsiębiorcy dopuścili się nadużyć, lecz dlatego, że prowadzą działalność w określonym modelu organizacyjnym. Takie rozwiązanie podważa stabilność prawa podatkowego.

III. Krytyczna ocena projektowanego 15% ryczałtu
Rada Przedsiębiorców zdecydowanie sprzeciwia się projektowanemu podwyższeniu stawki ryczałtu. Mikroprzedsiębiorca świadczący usługi dla kilkunastu klientów nie staje się mniej przedsiębiorcą tylko dlatego, że wykonuje pracę samodzielnie: architekt, informatyk, projektant, księgowy, doradca, rzeczoznawca, ekspert, nie zatrudniają pracowników dlatego, że charakter ich działalności tego nie wymaga. Projekt nakłada na nich wyższy podatek wyłącznie z tego powodu. Tak skonstruowany przepis nie zwalcza optymalizacji podatkowej. Wprowadza nową kategorię podatników – przedsiębiorców „gorszego rodzaju”, którzy prowadzą działalność samodzielnie.

IV. Projekt wymusi fikcyjne zatrudnienie
Ekonomiczną konsekwencją projektu będzie tworzenie etatów wyłącznie dla celów podatkowych. W naszej ocenie nie zwiększy to produktywności gospodarki, nie zwiększy innowacyjności ani konkurencyjności – powstaną natomiast fikcyjne miejsca pracy utrzymywane jedynie dla zachowania preferencyjnej stawki podatku. Takie rozwiązanie stoi w sprzeczności z zasadą racjonalnego prawodawcy.

V. Ryzyko utraty preferencji z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy
Projekt przewiduje utratę prawa do preferencji, jeżeli warunek zatrudnienia nie będzie spełniony przez cały rok.
Przedsiębiorca może utracić niższą stawkę podatku na skutek:
− rozwiązania umowy przez pracownika,
− przejścia pracownika na emeryturę,
− długotrwałej choroby,
− śmierci pracownika,
− innych zdarzeń losowych.
Takie rozwiązanie narusza zasadę pewności prawa.

VI. Negatywny wpływ na przedsiębiorstwa rodzinne
Projekt znacząco rozszerza ograniczenia dotyczące transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. W praktyce może to prowadzić do podważania całkowicie uzasadnionych gospodarczo relacji występujących od lat w przedsiębiorstwach rodzinnych. Nie przedstawiono dowodów, że skala nadużyć uzasadnia tak daleko idącą ingerencję.
W związku z przedstawionymi powyżej argumentami, Organizacja Pracodawców Rada Przedsiębiorców wnosi o:
1. wykreślenie projektowanych przepisów uzależniających wysokość ryczałtu od zatrudnienia pracownika;
2. przygotowanie nowej Oceny Skutków Regulacji zawierającej pełną analizę wpływu na sektor MŚP;
3. przeprowadzenie ponownych konsultacji publicznych z odpowiednio długim terminem na zgłaszanie uwag;
4. rezygnację z rozwiązań prowadzących do dyskryminowania przedsiębiorców prowadzących działalność samodzielnie;
5. przygotowanie przepisów skierowanych wyłącznie przeciwko rzeczywistym przypadkom pozornego samozatrudnienia, z wykorzystaniem istniejących kryteriów wynikających z Kodeksu pracy oraz Ordynacji podatkowej.